Karadeniz Bölgesi’nde, Rize
iline bağlı bir ilçe olan Güneysu, doğusunda Çayeli, kuzeyinde
Rize Merkez, batısında Rize Merkez ve İkizdere, güneyinde yine
İkizdere ile çevrilidir. Rize’nin güneydoğusunda, Karos
Dağı’nın güneyinde, Kıble Dağı ve Ayane Tepelerinin eteğinde
engebeli bir arazide kurulmuştur. İlçenin güneyi Kaçkar
Dağları ile çevrilidir.
İlçe topraklarını Ballıdere,
İslahiye, Kıbledağı ve Gürgen Dereleri ile bu akarsuların
birleşerek oluşturduğu Potamya Çayı sulamaktadır.İl merkezine
14 km. uzaklıktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 152 m. olan
ilçenin yüzölçümü 106 km2dir. 2000 Yılı Genel Nüfus Sayım
sonuçlarına göre; toplam nüfusu 17.320’dir.
Tipik
Karadeniz İklimi hüküm sürmekte olan ilçe her mevsim
yağışlıdır. Bitki örtüsü ormanlarla kaplı olup, yüksek
alanlarda iğne yapraklı ağaçlar, kızılağaç, gürgen, meşe,
kestane, ladin, köknar ağaçlarından oluşan ormanlar
bulunmaktadır. Alçak alanlarda ise teraslar halinde çay
plantasyonları ve yeşil otlar vardır.
İlçe ekonomisi tarım ve tarıma
dayalı sanayi oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra hayvancılık da
yapılmaktadır. Tarımsal ürünlerin başında çay gelmektedir.
Sebze ve meyvecilik aile içi tüketimine yöneliktir.
Hayvancılık daha çok kırsal alanlarda olup, büyükbaş hayvan
yetiştiriciliği ön plandadır. Bunun yanında yüksek kesimlerde
kıl keçisi ağırlıklı küçükbaş hayvancılık ta yapılmaktadır.
Arıcılık da ilçe halkının geçim kaynaklarındandır. İlçede
sanayi kuruluşu olarak 2 tane Çaykur’a, 35 tane özel sektöre
ait olan çeşitli üretim kapasitesine sahip 37 fabrika olup,
ilçede yetişen çayın işlenmesinin yanı sıra komşu ilçelerden
de alınan yaş çayı işlemektedirler.
İlçenin İlkçağ tarihi ile ilgili yeterli bilgi
bulunmamaktadır. Bununla birlikte Miletoslu denizciler
tarafından (MÖ.650-550) liman ve Pazar yeri olarak kurulduğu
sanılmaktadır. MÖ.606 yılında bölgeye kısa bir süre de olsa
Medler hakim olmuştur. MÖ.547 yılından sonra Anadolu’nun büyük
bir bölümü ile birlikte Rize ve çevresi Perslerin yönetimi
altına girmiştir. MÖ.334’te Büyük İskender Pers egemenliğine
son vermiştir. MÖ.301-MS.117 arasında Perslerin Pont
Satraplığının devamı olan Pontus Devleti buraya egemen
olmuştur. MÖ.63’te Roma İmparatoru Pompeius’un Pontus Kralı
Mithridates’i yenmesinden sonra bölge Roma İmparatorluğu’nun
egemenliği altına girmiştir. Romanın ikiye ayrılmasından sonra
Rize ve yöresi Bizans topraklarının içerisinde kalmıştır.
Malazgirt Savaşı’ndan (1071)
sonra Rize ve çevresi Selçukluların kontrolüne girmişse de
daha sonra Trabzon Rum Devleti buraya yeniden hakim olmuştur.
Fatih Sultan Mehmet’in 1461’de Trabzon’u ele geçirmesi ile
birlikte Osmanlı topraklarına katmıştır.
Osmanlı
döneminde Batum Sancağının Hopa kazasına bağlı bir nahiye
merkezi idi. 15 Şubat 1916 tarihinde Rus işgaline uğrayan
yöre, 11 Mart 1918 tarihinde işgalden kurtulmuştur. Eski adı
Potamya olan Güneysu, Rize iline bağlı eski bir bucak merkezi
iken, 1987 yılında İlçe konumuna getirilmiştir.
İlçede
günümüze gelebilen tarihi eserler arasında; Kıbledağ Camisi
(1862), Kiremit Köyü Aşağı Mahalle Camisi (XIX.yüzyıl)
bulunmaktadır.